Ngày 15/7, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản hướng dẫn một số nội dung liên quan đến việc áp dụng lãi suất theo quyết định ra ngày 16/5/2008 về cơ chế điều hành lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam. Văn bản nêu rõ việc điều chỉnh lãi suất cho vay cố định được thỏa thuận trong các hợp đồng tín dụng đã ký kết trước ngày 19/5/2008, về nguyên tắc tổ chức tín dụng và khách hàng vay tiếp tục thực hiện lãi suất cho vay đó.
Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng và khách hàng vay được thỏa thuận để điều chỉnh lãi suất cho vay đã ghi trong hợp đồng tín dụng, nhưng phải trên cơ sở thực hiện đúng quy định tại Điều 4 - Bộ luật Dân sự và không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa theo quy định tại quyết định về cơ chế điều hành lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam.
Theo Nghị định số 22/1999/NĐ-CP ngày 14/4/1999 của Chính phủ quy định về đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam thì những dự án đầu tư ra nước ngoài phải có tính khả thi, doanh nghiệp phải có năng lực tài chính đáp ứng yêu cầu đầu tư ra nước ngoài và phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.
Để có giấy phép đầu tư ra nước ngoài doanh nghiệp cần phải có văn bản cho phép đầu tư do cơ quan có thẩm quyền của nước tiếp nhận đầu tư cấp hoặc hợp đồng, bản thỏa thuận với bên nước ngoài về dự án đầu tư, giải trình về mục tiêu của dự án, nguồn gốc các khoản vốn đầu tư của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cũng phải nói rõ về tình hình tài chính của mình, hình thức đầu tư, phương thức chuyển vốn, phương thức chuyển lợi nhuận về nước. Việc chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài bằng tiền phải tuân thủ các quy định hiện hành về quản lý ngoại hối.
Thủ tục vẫn nhiêu khê
Quy định là vậy, nhưng trong thực tế việc đầu tư ra nước ngoài đang vấp phải nhiều khó khăn do những thủ tục quản lý từ phía cơ quan Nhà nước.
Thứ nhất, việc cấp giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài chưa được phân cấp, còn tập trung ở Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Các doanh nghiệp ở địa phương muốn đầu tư ra nước ngoài đều phải tốn thời gian đến Bộ Kế hoạch và Đầu tư để xin phép.
Tính ra, doanh nghiệp muốn hoàn thiện thủ tục để có được giấy phép đầu tư ra nước ngoài phải qua 11 đầu mối các cơ quan quản lý trong nước.
Khó khăn thứ hai, các doanh nghiệp trong nước muốn có giấy phép đầu tư ra nước ngoài phải có văn bản cho phép hoặc thoả thuận với bên nước ngoài. Tuy nhiên, có nhiều quốc gia lại có quy định chỉ được phép đầu tư vào quốc gia đó khi đã được sự cho phép của quốc gia mà doanh nghiệp đầu tư mang quốc tịch. Điều này để tránh được nạn “rửa tiền” thông qua việc đầu tư ra nước ngoài, quốc gia tiếp nhận đầu tư muốn những đồng tiền “sạch” chảy vào thị trường của mình.
Sự trái nhau về những quy định cấp phép đầu tư này sẽ gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp muốn đem vốn ra nước ngoài kinh doanh.
Thứ ba, vướng mắc nhiều nhất hiện nay là vấn đề chuyển vốn ra nước ngoài để thực hiện đầu tư. Thông tư số 01/2001/TT- NHNN ngày 19/1/2001 của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo đó, doanh nghiệp phải mở một tài khoản tại ngân hàng được phép hoạt động tại Việt Nam và mọi giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài và vào Việt Nam liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp phải được thực hiện thông qua tài khoản này.
Ngoài ra doanh nghiệp còn phải làm thủ tục đăng ký với chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại địa phương mình có trụ sở chính về việc mở tài khoản ngoại tệ và tiến độ chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài.
Như vậy, cùng một việc chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài doanh nghiệp phải hai lần đăng ký mở tài khoản, với chi nhánh Ngân hàng Nhà nước và với ngân hàng thương mại khác hoạt động tại Việt Nam. Doanh nghiệp chỉ được phép sử dụng nguồn ngoại tệ trên tài khoản tiền gửi ngoại tệ của mình mở tại ngân hàng được phép để chuyển ra nước ngoài góp vốn đầu tư trên cơ sở quy định tại giấy phép đầu tư do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Ngoài ra, để mở được tài khoản tại ngân hàng phục vụ việc chuyển tiền ra nước ngoài đầu tư doanh nghiệp phải chứng minh được dự án đầu tư, giấy phép đầu tư do nước ngoài cấp...
Như vậy giai đoạn làm khảo sát, thăm dò, thiết kế dự án của doanh nghiệp tại nước ngoài sẽ không được chuyển tiền ra nước ngoài. Đây sẽ là khó khăn cho doanh nghiệp khi hoạt động chuẩn bị cho dự án đầu tư, trong khi đây là giai đoạn cần thiết để có được giấy phép chấp thuận đầu tư của nước doanh nghiệp muốn đầu tư.
Khó khăn thứ tư là doanh nghiệp Việt Nam thiếu thông tin về địa bàn đầu tư, về các quy định pháp lý về đầu tư... Thường thì các doanh nghiệp tự tìm hiểu, nhưng đây là một điều khó khăn cần các cơ quan chức năng, cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại các thị trường cung cấp cho doanh nghiệp.
Đôi khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam cùng đầu tư một lĩnh vực tại một thị trường dẫn đến sự cạnh tranh không cần thiết và các cơ quan chức năng phải là đầu mối cung cấp thông tin về từng thị trường khi có doanh nghiệp trong nước tìm hiểu để tránh tình trạng này.
Pháp lý hoá hoạt động đầu tư ra nước ngoài
Một khó khăn nữa là các quy định pháp lý về đầu tư gián tiếp ra nước ngoài của doanh nghiệp trong nước chưa được hình thành trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Các quy định lâu nay chỉ dừng lại ở những khoản đầu tư trực tiếp, có nghĩa là doanh nghiệp Việt Nam bỏ vốn đầu tư, tham gia hoạt động quản lý dự án đầu tư tại nước ngoài.
Đầu tư gián tiếp ra nước ngoài có nghĩa là nhà đầu tư Việt Nam không trực tiếp tham gia quản lý dự án đầu tư thì lại chưa được đề cập đến, trong khi hình thức đầu tư này đang trở nên phổ biến hiện nay. Rồi quy định về đầu tư vào nước thứ ba cũng cần được pháp lý hoá.
Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Đức Hoà thừa nhận các quy định pháp lý về đầu tư ra nước ngoài cũng cần được hoàn thiện hơn vì hiện nay các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh và nhu cầu mở rộng thị trường ra nước ngoài là điều tất yếu.
Hiện nay vẫn chưa có được một kế hoạch tổng thể xây dựng chiến lược đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam, trong thời gian tới các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ đưa ra danh mục ngành hàng khuyến khích đầu tư ra nước ngoài, địa bàn chiến lược khuyến khích đầu tư... và đây sẽ là điểm mà các doanh nghiệp trong nước quan tâm nhiều. Nâng cao sự hỗ trợ của cơ quan quản lý đối với các doanh nghiệp khi phát sinh các tranh chấp pháp lý tại nước mà doanh nghiệp đầu tư.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 100/2008/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật thuế thu nhập cá nhân và các quy định về đăng ký, khai thuế, quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định của Luật quản lý thuế. Cụ thể, 10 loại thu nhập buộc phải chịu thuế thu nhập cá nhân, gồm: Thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh; thu nhập từ tiền lương, tiền công mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động; thu nhập từ đầu tư vốn; thu nhập từ chuyển nhượng vốn; chuyển nhượng bất động sản; thu nhập từ trúng thưởng bằng tiền hoặc hiện vật; thu nhập từ bản quyền; thu nhập từ nhượng quyền thương mại theo quy định của Luật thương mại; thu nhập từ thừa kế là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng; thu nhập từ nhận quà tặng là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng.
Cũng theo Nghị định này,14 loại thu nhập được xếp vào loại thu nhập miễn thuế, trong đó có: Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng, cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ, anh chị em ruột... với nhau; thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất không phải trả tiền hoặc được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật; thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng giữa vợ chồng, người thân huyết thống với nhau; thu nhập từ tiền lãi gửi tại ngân hàng, tổ chức tín dụng, thu nhập từ lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ; thu nhập từ kiều hối; tiền lương hưu; tiền học bổng; thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phí nhân thọ, tiền bồi thường tai nạn lao động...
Nghị định quy định Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập tính thuế từ kinh doanh, thu nhập từ tiền lương, công được phân định thành 7 bậc thuế.
Mức chịu thuế suất thấp nhất là 5% đối với thu nhập hàng tháng đến 5 triệu đồng (60 triệu/năm); 10% đối với mức thu nhập từ 5-10 triệu đồng/tháng (trên 60-120 triệu/năm).
Mức thuế suất áp dụng cao nhất là 35% đối với thu nhập hàng tháng trên 80 triệu đồng (trên 960 triệu đồng/năm).
Ngày 4/9, tập đoàn cung cấp các giải pháp nhân sự và tuyển dụng Navigos Group đã công bố kết quả sơ bộ bản báo cáo khảo sát lương tại Việt Nam. Báo cáo cho thấy lương đã tăng trung bình 19,5% trong giai đoạn 2007-2008. Đây là mức tăng cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây và cao hơn nhiều so với năm 2006 và 2007 - là những năm chứng kiến sự bùng nổ kinh tế tại Việt Nam nhưng mức tăng lương cũng chỉ tăng lần lượt là 9% và 12,6%. Navigos đưa ra mức tăng trưởng về lương trên dựa vào những phân tích số liệu lương và thưởng từ tháng 4/2007 đến tháng 3/2008 của hơn 180 công ty hoạt động trong 15 lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế.
Ngày 4/9/2008, Ngân hàng Nhà nước cho biết đang chuẩn bị trình Chính phủ ban hành nghị định về hoạt động thông tin tín dụng tư nhân. Dự thảo quy định: công ty tín dụng tư nhân phải có vốn pháp định 30 tỷ đồng, có cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, nhân lực có trình độ chuyên môn về tài chính ngân hàng; phương án kinh doanh khả thi và có tối thiểu 20 tổ chức cấp tín dụng cam kết thực hiện cung cấp tín dụng tư nhân.
Ngoài ra, hoạt động của tín dụng tư nhân chỉ trong phạm vi: thu thập, xử lý, lưu giữ thông tin và cung cấp sản phẩm tín dụng tư nhân. tín dụng tư nhân là thông tin định danh của khách hàng vay và những người có quan hệ với khách hàng vay; thông tin về lịch sử cấp tín dụng, thuê tài sản, mua hàng trả góp, trả chậm và các giao dịch khác.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại, ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải báo cáo tình hình cung cấp tín dụng cho hoạt động xuất khẩu.
Cụ thể, trước ngày 10/9/2008, các đối tượng trên phải báo cáo cho Ngân hàng Nhà nước số liệu hoạt động cấp tín dụng đối với lĩnh vực từ 31/3/2008 đến ngày 31/8/2008 theo các chỉ tiêu về cấp tín dụng bằng ngoại tệ, cấp tín dụng bằng VND và những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động tín dụng đối với lĩnh vực xuất khẩu cũng như đề xuất hướng xử lý.
Hoạt động quản lý này nhằm để Ngân hàng Nhà nướccó cơ sở đánh giá tình hình hỗ trợ xuất khẩu và xem xét xử lý khó khăn, vướng mắc liên quan đến cơ chế hoạt động tín dụng nói trên sau quyết định số 09/2008/QĐ-NHNN ngày 10/4/2008 về việc cho vay bằng ngoại tệ.
Hôm nay, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chính thức ban hành khung pháp lý, quản lý chặt các đại lý quy đổi ngoại tệ. Việc ban hành Quy chế đại lý đổi ngoại tệ nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động của đại lý đổi ngoại tệ, nâng cao tính chuyên nghiệp và tuân thủ chặt chẽ các quy định về quản lý ngoại hối để phục vụ tốt hơn nhu cầu đổi ngoại tệ của khách du lịch nước ngoài, thu hút ngoại tệ tiền mặt vào hệ thống ngân hàng và đáp ứng được một phần nhu cầu về vốn ngoại tệ cho nền kinh tế.
Bộ Tài chính vừa hoàn thành dự thảo sửa đổi Nghị định 14/2007/NĐ-CP để trình Chính phủ, nhằm cho phép tổ chức nước ngoài phát hành và niêm yết chứng khoán tại Việt Nam. Theo dự thảo, tổ chức phát hành nước ngoài muốn phát hành và niêm yết chứng khoán tại Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện:
- Đã được niêm yết cổ phiếu tại một sở giao dịch chứng khoán nước ngoài và sở này đã có thỏa thuận hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM hoặc Uỷ ban Chứng khoán; - Có dự án đầu tư tại Việt Nam đã được phê duyệt; - Được một công ty chứng khoán của Việt Nam tư vấn chào bán và niêm yết chứng khoán.
Quy định không thống nhất của các văn bản luật về độ tuổi được mở tài khoản tiền gửi thanh toán khiến các ngân hàng lúng túng.
Cụ thể, theo quy định tại Quyết định số 1284, người chưa thành niên (người chưa đủ 18 tuổi) muốn thực hiện việc mở và sử dụng tài khoản tiền gửi thanh toán tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải thông qua người giám hộ.
Bộ Tài chính vừa hoàn thành dự thảo sửa đổi Nghị định 14/2007/NĐ-CP để trình Chính phủ, nhằm cho phép tổ chức nước ngoài phát hành và niêm yết chứng khoán tại Việt Nam.