Hàng hóa trưng bày không đa dạng, ít mẫu mã, giá cả niêm yết mập mờ, cơ chế giải quyết khiếu nại cho khách hàng không rõ ràng... đây là những vấn đề mà nhiều website mua bán trực tuyến tại Việt Nam đang gặp phải.

Theo Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin - Bộ Công Thương, trong 3 năm trở lại đây, việc ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp ngày càng nhiều, website cung cấp thông tin, mua bán trực tuyến cũng nở rộ theo cấp số nhân. Thế nhưng hoạt động giao dịch trên mạng vẫn mang tính tự phát chứ chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng. Khi tranh chấp xảy ra, cả bên mua và bên bán đều lúng túng và thiệt hại luôn về phía khách hàng.

Cục vừa công bố trong 50 website thương mại điện tử nằm trong diện khảo sát, có tới 98% chưa tuân thủ đầy đủ các quy định về giao dịch điện tử. Thậm chí, điều kiện cơ bản nhất mà một website phải có là thông tin về chủ nhân trang tin các doanh nghiệp cũng không đáp ứng nổi. Kết quả là 98% website nằm trong diện khảo sát đều chưa có cá thông tin cơ bản như tên, địa chỉ, số điện thoại, e-mail hay giấy phép kinh doanh của nhà cung cấp dịch vụ. 46% trang web không công bố bất kể thông tin gì về điều khoản giao dịch. 20% website không có cơ chế trả lời đề nghị giao kết hợp đồng với khách hàng.

Giá cả là yếu tố duy nhất mà tất cả các website tại VN đăng tải. Tuy nhiên cơ cấu giá bán chưa rõ ràng khiến người tiêu dùng không biết rằng mức giá này đã bao gồm các khoản phí, cước vận chuyển, thuế... hay chưa. Việc "mù mờ" trong niêm yết giá bán như vậy khiến cho người tiêu dùng có cảm giác như mình bị đánh lừa và không mấy mặn mà với các giao dịch, mua bán qua mạng.

Bà Lại Việt Anh, Trưởng phòng Pháp chế - Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin, Bộ Công Thương cho hay tiêu chí quan trọng để đánh giá về một website thương mại điện tử là chính sách bảo vệ thông tin cá nhân của khách hàng. Thế nhưng tại VN, hầu hết các doanh nghiệp đều chưa quan tâm đến điều này. "Thực trạng này phát sinh rủi ro, vì khi thông tin cá nhân của khách hàng bị lộ, nhà cung cấp dịch vụ có thể bị kiện bất kể lúc nào. Do vậy, các doanh nghiệp nên thận trọng", bà Việt Anh nói.

Ngày 28/8, Bộ Công Thương công bố Thông tư hướng dẫn về việc cung cấp thông tin và giao kết hợp đồng trên website thương mại điện tử. Đây là văn bản quy định về giao kết hợp đồng trên website thương mại điện tử, giúp những người tham gia giao dịch bình đẳng trước pháp luật. Đồng thời khắc phục những sai sót mà các website đang gặp phải..

Ông Dương Hoàng Minh, Phó cục trưởng Cục Thương mại Điện tử và Công nghệ thông tin cũng cho biết, sắp tới Bộ Công thương sẽ gửi công văn nhắc nhở những đơn vị chủ quản website thương mại điện tử chưa đáp ứng các quy định. Sau khi nhắc nhở, bộ sẽ tiến hành xử phạt những trang web không tuân thủ.

Hà Nội, ngày 18 tháng 08 năm 2008 – Hai tháng sau sự kiện công bố hợp tác liên doanh với Tập đoàn eBay International Inc. tại Việt Nam, Cổng Thương Mại Điện Tử ChợĐiệnTử.vn vừa cho ra mắt website đồng thương hiệu dành cho thị trường Thương Mại Điện Tử nội địa tại địa chỉ www.chodientu.vn.

Ngoài việc chính thức kết nạp thương hiệu eBay, phiên bản mới này đưa ra nhiều cải tiến theo hướng xây dựng một mạng xã hội mua sắm, trong đó mỗi thành viên đăng ký, kể cả người Mua hoặc không bán hàng thường xuyên, đều được cấp một Shop cơ bản miễn phí tại địa chỉ http://shop.chodientu.vn/username với khả năng tùy biến và cá nhân hóa cao, cùng nhiều tính năng tương tác và chia sẻ thông tin với cộng đồng.

Thông qua Shop cá nhân, người Bán có thể thoải mái thể hiện phương pháp kinh doanh Thương Mại Điện Tử sáng tạo của riêng mình, có thể sắp xếp bàn bán hàng hóa, trang trí và cá nhân hóa Shop bằng Theme sao cho phù hợp với cá tính và đặc thù mặt hàng kinh doanh. Chủ Shop có thể tự tạo các chiến dịch hay chương trình bán hàng (ví dụ như phá giá, xả hàng tồn kho, mua hàng tặng quà…), kết bạn với các chủ Shop khác thành nhóm liên kết để quảng bá cho nhau và chia sẻ về những chủ đề cùng quan tâm, gửi lời nhắn trên Shop của người khác và đặc biệt là công cụ Chat trực tuyến cho phép người Bán lập tức biết ai đang vào thăm cửa hàng của mình để chủ động tiếp chuyện và giới thiệu sản phẩm; và như nhiều tính năng hỗ trợ mua bán trực tuyến khác.

Bà Đào Lan Hương, giám đốc khối thị trường nội địa của liên doanh đồng thương hiệu ChợĐiệnTử.vn - eBay cho biết: “Sau một thời gian nghiên cứu tập quán và thói quen mua bán truyền thống, chúng tôi nhận thấy xu hướng mạng xã hội mua sắm rất phù hợp với tâm lý “Mua có bạn – Bán có phường” và thói quen mua sắm của người Việt Nam và đang nỗ lực “Online hóa” các tập quán đó. Ví dụ như công cụ Chat trực tuyến mô phỏng việc một khách hàng vừa “bước chân” vào cửa hàng và người Bán hàng phải lập tức đon đả bước ra chào mời; hay khi một doanh nghiệp tung ra một chương trình khuyến mại nhân các sự kiện lớn tại cửa hàng truyền thống thì cũng có thể thực hiện tương tự trong Shop của mình để cạnh tranh với các đối thủ; cùng nhiều điều thú vị khác mà thành viên có thể tự khám phá”.

Ngoài ra các quy định, chính sách và điều kiện sử dụng dịch vụ của website đồng thương hiệu cũng được nâng cấp chặt chẽ hơn nhằm thiết lập một môi trường giao dịch trực tuyến chuyên nghiệp, an toàn và giảm thiểu rủi ro cho cả người Mua và người Bán.

Trong một diễn biến riêng khác, tên miền ebay.vn được chuyển về địa chỉ ebay.chodientu.vn, dự kiến người dùng Việt Nam có thể sử dụng các dịch vụ mua bán xuất nhập khẩu trực tiếp với các thị trường khác của eBay trên thế giới sau một vài tháng tới.

“eBay được định vị là một chợ điện tử trực tuyến hàng đầu trên thế giới với gần 84 triệu người dùng thường xuyên và có mặt tại 40 quốc gia trong đó có Việt Nam”, ông Oliver Rippel, Giám đốc Marketing của eBay nói, “Chúng tôi tin tưởng website đồng thương hiệu sẽ không những giúp người Việt Nam mua bán dễ dàng tại thị trường nội địa mà còn cung cấp những cơ hội mua bán không biên giới trên phạm vi toàn cầu trong tương lai”.

Theo Nghị định về chống thư rác vừa được Chính phủ ban hành, việc gửi thư rác (gồm thư điện tử rác và tin nhắn rác), làm sai lệch thông tin tiêu đề của thư điện tử, tin nhắn nhằm mục đích gửi thư rác nằm trong 7 nhóm hành vi bị cấm.

Nghị định nghiêm cấm việc tạo điều kiện, cho phép sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác; trao đổi mua bán hoặc phát tán các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử; sử dụng các phần mềm để thu thập địa chỉ điện tử khi không được phép của người sở hữu địa chỉ điện tử đó; trao đổi, mua bán danh sách địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng danh sách địa chỉ điện tử nhằm mục đích gửi thư rác.

Có 2 loại thư rác là: thư điện tử, tin nhắn với mục đích lừa đảo, quấy rối hoặc phát tán virus máy tính, phần mềm gây hại; thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo vi phạm các nguyên tắc gửi thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo.

Hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền tới 80 triệu đồng

Nghị định quy định các mức phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính về thư rác. Cụ thể, phạt tiền từ 200.000 - 500.000 đồng đối với hành vi thu thập địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo không được sự đồng ý của người sở hữu địa chỉ đó.

Hành vi tạo điều kiện, cho phép người khác sử dụng phương tiện điện tử thuộc quyền của mình để gửi, chuyển tiếp thư rác sẽ bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng.

Mức phạt 20 - 40 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi trao đổi, mua bán hoặc phát tán các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng các phần mềm thu thập địa chỉ điện tử; trao đổi mua bán danh sách địa chỉ điện tử hoặc quyền sử dụng danh sách địa chỉ điện tử nhằm mục đích gửi thư rác...

Gửi quá 5 thư điện tử quảng cáo đến 1 địa chỉ thư điện tử trong 24 giờ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác với người nhận, sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng. Không phải nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo mà vẫn gửi thư điện tử hoặc tin nhắn quảng cáo khi chưa được người nhận đồng ý thì bị phạt từ 20 - 40 triệu đồng.

Mức phạt từ 2 - 80 triệu đồng đối với các vi phạm quy định về chức năng từ chối nhận thông tin quảng cáo; từ 1 - 30 triệu đồng đối với vi phạm về điều kiện cung cấp dịch vụ quảng cáo bằng thư điện tử, tin nhắn; từ 10 - 80 triệu đồng nếu vi phạm về cung cấp dịch vụ.

+ Thư rác (spam) là thư điện tử, tin nhắn được gửi đến người nhận mà người nhận đó không mong muốn hoặc không có trách nhiệm phải tiếp nhận theo quy định của pháp luật. Thư rác gồm thư điện tử rác và tin nhắn rác.

+ Tổ chức, cá nhân ngoại trừ nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo chỉ được phép gửi thư điện tử quảng cáo, tin nhắn quảng cáo khi có sự đồng ý trước đó của người nhận.

+ Trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu từ chối, người quảng cáo hoặc nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo phải chấm dứt việc gửi đến người nhận các thư điện tử quảng cáo hay tin nhắn quảng cáo đã bị người nhận từ chối trước đó trừ trường hợp bất khả kháng.

+ Chỉ được thu thập địa chỉ điện tử cho mục đích quảng cáo khi được sự đồng ý của người sở hữu địa chí điện tử đó.