Cầm số tiền vừa nhận từ máy ATM, nhét vội vào túi, người thanh niên bước nhanh ra khỏi chỗ rút tiền và phóng thẳng về nhà ở cách đó không xa. Cánh cửa sắt nặng mở ra, anh bước vào trong và đóng ngay cửa lại.

Trong nhà mọi thứ đều mờ mờ ảo ảo nhờ ánh sáng phát ra từ màn hình máy vi tính. Ở một góc khuất cạnh bàn, những thùng giấy được chất thành đống ngổn ngang, tất cả đều dán tem với địa chỉ người gửi từ Mỹ. Anh kéo hộc bàn đầy hóa đơn rút tiền, lấy một cái từ túi quần ra, nhét vào ngăn. Người thanh niên ngồi xuống trước màn hình máy tính, mở e-mail ra và kiểm tra, chốc chốc nhếch mép cười “lại ped”. Cơ, tên người thanh niên, là một trong những casher (người rửa tiền) có “máu mặt” trong làng casher của giới UG (UnderGround: thế giới ngầm) trên mạng Việt Nam - một trong những loại tội phạm kinh tế nguy hiểm nhất và phát triển mạnh nhất ở Việt Nam hiện nay: rửa tiền trên mạng.

Để tiến hành việc rửa tiền, đầu tiên casher cần có là cc (credit card, còn được gọi là xê xê, xi xi, cào cào, châu chấu, con cáo, con cá….). Kể từ khi Internet bắt đầu phát triển mạnh cách đây một thập kỷ, giao dịch điện tử trên mạng ngày càng tăng và theo quy luật tự nhiên, tội phạm mạng cũng bắt đầu gia tăng với tốc độ không kém. Ở Mỹ và các nước Châu Âu, các shop bán hàng lớn bắt đầu mở trang web của họ và bán qua mạng. Người ta đua nhau sử dụng thẻ tín dụng (credit card) để mua hàng.


Quá trình này đều được thực hiện theo các bước: người mua vào trang web bán hàng, chọn lựa sàn phẩm họ ưa thích, nhập số thẻ tín dụng và mã số xác nhận, thông tin về người mua, kế đến hàng sẽ được chuyển về địa chỉ của họ. Quy trình tưởng như khép kín này lại chứa đựng một nguy cơ tiềm ẩn: lộ thông tin thẻ tín dụng. Điều gì sẽ xảy ra nếu như một hacker cao tay chiếm được quyền kiểm soát trang web bán hàng đó? Hắn ta sẽ có được một cơ sở dữ liệu chứa đầy thông tin thẻ tín dụng, thông tin thanh toán: tất cả những gì cần thiết để sử dụng trái phép thẻ tín dụng đó. Nếu casher không phải là một hacker cao tay, anh ta có thể mua thẻ tín dụng từ những hacker khác, trong một số diễn đàn rửa tiền của Việt Nam, thẻ tín dụng được chia sẻ hàng ngày và miễn phí.

Vậy hacker làm gì với thẻ tín dụng có được? Họ sẽ cố gắng biến tiền trong thẻ thành tiền sạch của mình, gọi là “carding” và tiền này phải có được yêu cầu tiên quyết: sạch, không sợ bị pháp luật sờ gáy. Đầu tiên, các casher lười biếng sẽ tìm đến cách dễ nhất để tiêu thụ thẻ là bán lại cho người khác. Giá thẻ tín dụng chùa dao động tùy thời điểm và tùy loại thẻ. Những thẻ có khả năng chi trả cao như American Express sẽ có giá cao, khoảng từ 1 - 2 USD, còn lại là Visa, Master, Discover có giá thấp hơn: từ 0,5 - 1 USD. Một thị trường chợ đen được hình thành và giá bán hầu như được thống nhất. Các casher sẽ bán thẻ cho người cần sử dụng, nhận tiền qua thẻ ATM hoặc tiền ảo trên mạng (Egold, Liberty Reverse…), thẻ điện thoại. Cả hai đều sử dụng nick chat Yahoo và đây là cách có thể gọi là an toàn nhất.

Kế đến là phương pháp được sử dụng nhiều nhất: dùng thẻ chùa để mua hàng trên mạng. Vì các trang web giao dịch trực tuyến hầu hết không chấp nhận khách hàng đến từ Việt Nam nên đầu tiên casher phải tìm được một người sống ở các quốc gia được chấp nhận, thông thường là ở Mỹ. Khó khăn tiếp theo là địa chỉ IP, dãy số đặc trưng cho một máy tính nối vào mạng Internet, cung cấp thông tin về quốc gia, thậm chí thành phố của người sử dụng mạng. Vì vậy nếu casher ở Việt Nam, anh ta không thể trực tiếp dùng địa chỉ IP của mình để mua hàng mà phải thông qua một proxy, socks (máy tính trung gian) đặt ở Mỹ để tiến hành giao dịch thanh toán. Người ta có thể dễ dàng tìm được proxy trên mạng, những proxy tốt được sắp xếp theo quốc gia, bang, thành phố và được bán công khai tại một số trang web như: 5socks.net, vip72.com… Kế đến họ thiết lập thỏa thuận: shipper (tiếng lóng chỉ casher rửa tiền theo cách này) mua hàng trên mạng gửi cho dropper (người nhận hàng). Sau đó có 2 cách giải quyết: dropper tiêu thụ hàng hoặc giữ lại dùng và gửi tiền cho shipper hoặc dropper gửi hàng về Việt Nam cho shipper.

Điểm đáng ngạc nhiên là ngay cả việc dán tem để gửi hàng về cũng được thực hiện “chùa”: casher dùng thẻ chùa mua tem trên mạng (hệ thống bưu điện Mỹ cho phép dùng thẻ tín dụng mua tem với địa chỉ người gửi và nhận được in sẵn trên tem) và gửi cho dropper dán vào hàng cần chuyển. Việc này tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó khăn, phụ thuộc vào trình độ, kinh nghiệm của từng shipper, các shop có độ khó khác nhau và phải sử dụng loại thẻ khác nhau. Các shipper hàng “cao thủ” có cả danh sách BIN (6 chữ số đầu của thẻ tín dụng, phụ thuộc vào ngân hàng và loại thẻ), dựa vào đó họ có thể phân loại thẻ, nhận biết thẻ nào có nhiều hay ít tiền, số tiền tối đa trong một lần chi trả… Trình độ của các shipper còn được tính trên tỉ lệ “ped”(thành công mua hàng) và “led”(thất bại) - theo tiếng lóng.

Giữa các shipper và dropper chỉ giao tiếp với nhau qua nick chat nên việc lừa lọc là thường xuyên. Đối với các shipper non kém, họ sẽ bỏ qua nhưng đối với những tay cáo già, họ sẽ “chơi cho chết” dropper phản bội bằng cách ship thật nhiều hàng đến nhà dropper để gây ra sự nghi ngờ và hậu quả có thể khiến dropper vào tù. Sự gia tăng các hoạt động phạm pháp này khiến casher nảy sinh nhu cầu trao đổi kinh nghiệm, buôn bán, từ đó các diễn đàn được thành lập để chia sẻ kinh nghiệm về các shop cardable (có thể rửa tiền - tiếng lóng), các thủ thuật qua mặt trang bán hàng…

Có những diễn đàn lớn như viet4…. số thành viên lên đến hơn mười nghìn, chúng ta thử làm một phép tính nhỏ, cho rằng số shipper có thể kiếm được tiền chỉ là 1/5 số đó là 2.000 người, lượng tiền một người kiếm được trong 1 ngày là 200 USD (con số thực tế có thể từ 100 - 3.000 USD tùy theo giá trị món hàng) thì tổng số tiền thất thoát đã là 400.000 USD/ngày. Đây là con số còn thấp hơn nhiều so với thực tế nhưng nó cũng giúp chúng ta thấy được mức độ tổn thất khủng khiếp mà loại tội phạm kinh tế này gây ra.

Trên đây là hai cách thường được sử dụng bởi các casher tầm trung và casher newbie (chỉ người vừa vào “nghề”). Ở trình độ “cao” hơn, một số ít casher có tham gia các diễn đàn casher lớn của thế giới sử dụng những cách thức tinh vi và mất nhiều công sức như chơi poker, bet (đánh bài, cá độ trực tuyến), fake affiliate (làm đại lý giả mạo), fake shop (làm site bán hàng giả mạo)…

Hiện nay, trên mạng có rất nhiều trang cho cá độ bóng đá, thể thao và đánh bài trực tuyến, cho phép người tham gia deposit (nạp tiền) vào tài khoản cá độ, đánh bài từ thẻ tín dụng và withdraw (rút tiền) từ tài khoản cá độ, đánh bài ra tài khoản ngân hàng, séc hoặc các tài khoản thanh toán trực tuyến như MoneyBookers, Paypal. Cách thực hiện của casher khá đơn giản: dùng thẻ chùa nạp tiền vào tài khoản cá độ, đánh bài, chơi một vài ván đề tránh sự nghi ngờ, sau đó rút tiền từ tào khoàn đó ra tài khoản ngân hàng… đơn giản nhưng hiệu quả.

Ngoài ra, có những trang web bán hàng trên mạng cho phép người khác làm đại lý ăn hoa hồng của họ: bạn giới thiệu người khác vào mua hàng trên trang web của họ, họ sẽ chi phần trăm hoa hồng lại cho bạn. Vậy casher làm gì? Câu trả lời là: trò chơi hai mặt. Một mặt, casher đóng vai đại lý bán hàng: đặt banner của website bán hàng trên site của họ (mỗi banner có kèm theo đoạn mã, khi người khác click vào thì chủ site bán hàng sẽ biết được, từ đó họ có thể trả tiền cho đại lý giới thiệu). Mặt khác, họ đóng vai “người được giới thiệu”: tự click vào banner của site bán hàng, dùng thẻ chùa mua hàng và cuối cùng phần trăm hoa hồng sẽ chảy vào tài khoản làm đại lý của họ.

Ví dụ: bạn làm đại lý bán hàng cho công ty B, bạn đóng giả người khác, dùng thẻ chùa mua hàng của công ty B là 100 USD và nói với B người giới thiệu bạn mua hàng là đại lý của bạn thì công ty B sẽ trả 10 USD hoa hồng cho đại lý của bạn. Từ đó casher rút tiền về qua séc, tài khoản ngân hàng…và tất nhiên tiền khi qua quy trình này đã trở thành tiền sạch 100%. Đây là một cách khó vì dễ bị chủ site bán hàng phát hiện, khóa tài khoản đại lý. Một biến tướng của fake affliate là fake affiliate sex (đại lý của các trang bán phim, truyện sex), khó hơn nhưng thuận lợi hơn trong việc rút tiền (qua epassporte). Với cách này casher có thể kiếm được từ 500-100 USD hoặc hơn, tùy trình độ, thời gian đầu tư và độ kiên nhẫn của hacker.

Còn fake shop là phương pháp rửa tiền khó nhất mà chỉ số ít casher chóp bu ở Việt Nam có thể làm được. Đầu tiên casher tự tạo một shop bán hàng “danh chính ngôn thuận”, đăng ký trang bán hàng với một paygate (cổng thanh toán trực tuyến), thông thường là Paypal, Swreg, 2checkout… Tiếp đó, họ sẽ cố gắng nâng cao thứ hạng shop bán hàng của mình, tạo lòng tin với paygate. Cuối cùng, casher dùng thẻ chùa vào shop của chính mình, tự mua hàng và thanh toán. Tiền sẽ chảy vào tài khoản trong paygate (ví dụ tài khoản Paypal) của casher, và đến kỳ hạn chỉ cần rút tiền ra: hoàn toàn sạch. Cách này vất vả vì casher phải chuẩn bị thật kỹ lưỡng, đầu tư nhiều thời gian để tạo uy tín shop cho mình, nâng thứ hạng và tránh nghi ngờ từ paygate. Nhưng nếu thực hiện thành công thì số tiền “kiếm” được không phải là nhỏ.

Ngoài ra còn một phương pháp khác như lừa đảo tài khoản ngân hàng (scam online bank account), cashout từ Western Union và các dịch vụ chuyển tiền online, fake Google Adsense, Adbrite (tự bán quảng cáo, tự mua)... nhưng vì độ khó của nó nên phần nào làm chùn bước các casher Việt Nam.

Các hacker Việt Nam hiện nay đã biến tướng khá nhiều, chuyển từ hack để chứng tỏ thành tích sang mục đích trục lợi.

“Nếu hệ thống chống rửa tiền ở VN không hữu hiệu, các luồng tiền bất hợp pháp từ nước khác sẽ đổ vào VN, làm ảnh hưởng đến nền kinh tế khiến các tổ chức tài chính sẽ nhanh chóng rút khỏi VN...” - ông Ric Power, cố vấn phòng chống tội phạm rửa tiền và tài trợ khủng bố, chương trình toàn cầu phòng chống rửa tiền, Cơ quan Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên Hiệp Quốc, cảnh báo.

Ông Ric Power là cố vấn phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực chống khủng bố, đã làm việc với các cơ quan pháp luật của ba nước VN, Lào, Campuchia về chương trình do Cơ quan Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên Hiệp Quốc và Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ, để cung cấp sự trợ giúp về kỹ thuật cho 3 dự án phòng chống rửa tiền.

Phóng viên: Xin ông cho biết cụ thể về những dự án này?

- Ông Ric Power: Năm 2007, VN đã gia nhập Cơ quan Phòng chống rửa tiền châu Á- Thái Bình Dương gồm 38 thành viên. Do vậy, Chính phủ VN phải cam kết thi hành theo đúng các điều khoản phòng chống rửa tiền, đặc biệt là phải thực thi 40 khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF). Nghĩa là VN vừa tuân thủ theo các quy định quốc tế vừa phải để cho FATF giám sát và theo dõi cơ chế chống rửa tiền một cách chặt chẽ và cũng như phải được các cơ quan độc lập khác đánh giá, xem xét. Hiện chúng tôi đang thực thi 3 dự án trong 3 năm chủ yếu là về cách chống rửa tiền qua hệ thống tài chính.

Liệu cơ chế chống rửa tiền của VN đã đáp ứng được các tiêu chí quốc tế không, thưa ông?

- Cho đến lúc này, VN đã có những bước tiến rõ rệt trong việc lập ra cơ quan chống rửa tiền ở trong các ngân hàng, hay Bộ Công an. Tuy nhiên, cần phải cải thiện tình hình hơn nữa. Tôi có thể nói, VN chưa thể đáp ứng được những tiêu chuẩn quốc tế một cách toàn diện.

Vậy VN có nhận thức được tầm quan trọng thực sự của chống khủng bố qua chống rửa tiền không?

- Tôi cho rằng khủng bố không thật sự là mối đe dọa đối với VN như các nước khác. Nhưng theo tiêu chí quốc tế vẫn phải có những quy chuẩn đúng, hài hòa với các quy chuẩn trong nước. VN tuy không phải là cái đích của bọn khủng bố nhưng vẫn có thể trở thành địa điểm trung chuyển tiền của chúng. Do đó, cần phải có cơ quan thực hiện để chống lại hoạt động khủng bố, rửa tiền và tài chính mà bọn khủng bố hướng tới, cũng như phải có những biện pháp tốt để bảo vệ cơ chế và trừng trị. Nếu có cơ chế tốt, VN có thể giúp các nước khác trong việc chống khủng bố. VN vẫn cần phải có những bước đi phù hợp hơn như phải xây dựng các kỹ năng nhận biết, các biện pháp điều tra và xử lý cho cảnh sát, hiểu biết các hướng dẫn của Liên Hiệp Quốc về chống rửa tiền.

Điều quan trọng là phải điều tra được hướng đi của những đồng tiền bẩn như qua nạn buôn người, tham nhũng... Vấn đề ở đây là tìm cho ra được những hình thức phạm tội có tổ chức thông qua hệ thống ngân hàng mà chính quyền không động tới được.

Xin ông cho biết ví dụ cụ thể về những hình thức phạm tội như ông nói ở trên tại VN?

- Các thông tin tôi biết đều qua báo chí nhưng ở VN có những trường hợp cực kỳ nghiêm trọng như các hoạt động tội phạm buôn bán ma túy, các hoạt động tham nhũng cùng với các hoạt động khác. VN không thể “miễn dịch” khỏi các hoạt động rửa tiền thông thường. VN cũng bị nhiễm bẩn bởi các nguồn tiền từ các nước khác. Khi chúng được chuyển sang hình thức khác để lưu hành ở VN thì rất khó cho quá trình điều tra để chứng minh được nguồn tiền đã được “rửa”. Do đó phải cẩn thận khi chúng được chuyển nhượng qua các ngân hàng hoặc các tổ chức khác.

Bằng cách nào các điều tra viên có thể tìm ra được đâu là tiền bẩn đang được lưu thông?

- Có nhiều cách, nhưng cách hữu hiệu nhất là phải có sắc lệnh về chống rửa tiền được thông qua năm 2005, trong đó có hàng loạt các biện pháp nhận biết và cách phòng chống. Ví dụ, khi tôi ra ngân hàng mở một tài khoản thì mọi thông số của tôi đã được lưu giữ.

Nếu tôi thất nghiệp nhưng tôi lại có 1 triệu đồng gửi vào ngân hàng thì ngân hàng sẽ phải đặt dấu hỏi nghi ngờ và thông báo cho các ngân hàng khác về sự chuyển nhượng tiền khả nghi này.

Ngân hàng Nhà nước VN đã ban hành sắc lệnh hướng dẫn sử dụng tài khoản quy định nếu ai muốn chuyển nhượng trên 2 triệu đồng thì sẽ có một hệ thống kiểm toán kiểm tra một cách nhanh chóng. Đây là một cách thử nghiệm khách quan, có thể thực hiện với hàng triệu báo cáo tài chính khác nhau. Một hình thức phát hiện khác là số tiền được chuyển nhượng không giống với những dữ liệu đã có, hay số tiền này đã được chuyển sang nước ngoài theo hình thức mua hàng chẳng hạn cũng được coi là tiền khả nghi.

Từng có 3 năm công tác và làm việc tại VN, vậy ông có lời khuyên nào giúp VN có được một cơ chế chống rửa tiền hiệu quả và kịp thời?

- VN đã ban hành một nghị định về phòng chống rửa tiền, yêu cầu các tổ chức tài chính phải báo cáo những giao dịch đáng ngờ và giao dịch bằng tiền mặt hoặc bằng ngoại tệ hay vàng có tổng giá trị từ 200 triệu đồng trở lên, hay gửi tiền ở mức từ 500 triệu đồng trở lên. Để phòng chống rửa tiền có hiệu quả, VN cần thực hiện tốt những quy định trong nghị định về phòng chống rửa tiền, đồng thời sử dụng, hỗ trợ lực lượng hành pháp để họ có thể thu thập được thông tin rửa tiền. Bên cạnh đó, VN cần quy định rõ hơn về tội rửa tiền và tiến tới xây dựng Luật Phòng chống rửa tiền.

Xin cảm ơn ông.

http://vnmedia.vn/newsdetail.asp?NewsId=142150&Catid=26

Kinh tế Việt Nam tiếp tục có những dấu hiệu ổn định là nhận định của các chuyên gia phân tích tại các Ngân hàng ANZ (Úc) và Ngân hàng Morgan Stanley (Mỹ), trong những báo cáo được công bố mới đây. Cuối tháng 8, các chuyên gia phân tích của Morgan Stanley đưa ra nhận định về 3 điểm nổi bật của kinh tế vĩ mô xét từ góc độ chính sách tiền tệ.

Thứ nhất, tỷ lệ lạm phát đã được kiềm giữ đáng kể.

Thứ hai, sức ép cán cân thanh toán đã bớt nặng nề do tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế trong nước chậm lại và sụt giảm nhu cầu đầu cơ.

Trong tháng 7, mức nhập khẩu thép đã giảm 1,5% so với cùng kỳ năm ngoái do thị trường bất động sản đã bớt nóng; nhập khẩu ôtô giảm 53,5% so với cùng kỳ năm ngoái do chính sách thuế đối với mặt hàng này. Nhu cầu về vàng đã từng tăng 55% trong nửa đầu năm 2008 nhưng lệnh cấm nhập khẩu vàng có thể làm giảm áp lực nhập khẩu.

Kết quả là, thâm hụt thương mại đã giảm từ đỉnh cao 49,5% GDP trong tháng 4 xuống 17,7% GDP trong tháng 7.

Thứ ba, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã khá ổn định. Các nhà đầu tư vẫn tin vào câu chuyện cấu trúc dài hạn của Việt Nam, bất chấp những khó khăn vĩ mô trong nửa đầu năm 2008. Số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, FDI cam kết từ tháng 4 đến tháng 7 là 39 tỷ USD.

Tương tự, lượng vốn FDI được giải ngân trong thời gian này là 4,3 tỷ USD, trong khi con số của quý 1 chỉ là 1,7 tỷ USD. Tuy nhiên, khu vực ngân hàng vẫn chưa thực sự hồi phục. Với chính sách thắt chặt tiền tệ, sức ép đối với khu vực này vẫn còn. Ở cấp độ vi mô, mặt bằng lãi suất mới đang dần được thiết lập. Động lực tăng trưởng kinh tế đã từng dựa dẫm nhiều vào cơ chế tín dụng dễ dãi trong thời gian trước.

Hiện nay hệ thống trung gian đang gặp căng thẳng. Lãi suất liên ngân hàng vẫn ở mức cao, cho thấy điều kiện thanh khoản vẫn còn hạn hẹp. Điều này ảnh hưởng đến các ngân hàng cổ phần và ngân hàng liên doanh, có nguồn vốn phụ thuộc vào nhiều vào thị trường tiền tệ liên ngân hàng.

Morgan Stanley cũng nhận định rằng, vẫn còn quá sớm để Ngân hàng Nhà nước tính đến chuyện cắt giảm lãi suất đáng kể. Các điều kiện thanh khoản vẫn còn khó khăn vì lạm phát cao và chính sách lãi suất thực âm có lợi cho người đi vay hơn người cho vay.

Ngân hàng của Mỹ này cũng đề xuất hai mục tiêu quan trọng trong chính sách mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tính đến khi quyết định cắt giảm lãi suất:

Thứ nhất, lạm phát phải giảm tương đối để lãi suất trở về mức thực dương;

Thứ hai, điều kiện thanh khoản của khu vực ngân hàng đã được cải thiện rõ nét, khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tiền gửi được thu hẹp và lãi suất liên ngân hàng giảm.

Bản báo cáo dự đoán, điều này sẽ xảy ra sớm nhất là quý 1/2009.

Thị trường tiền tệ ở nước ta thời gian gần đây có xu hướng hạ nhiệt, biểu hiện trên hai góc độ sau: các ngân hàng thương mại không chạy đua cạnh tranh thường xuyên điều chỉnh tăng lãi suất huy động vốn, một số ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động vốn VND và giảm nhẹ lãi suất cho vay nội tệ.

Trong khoảng thời gian từ ngày 19/5/2008 đến đầu tháng 7/2008 các ngân hàng thương mại thường xuyên điều chỉnh lãi suất huy động vốn nội tệ và ngoại tệ. Cá biệt, có ngân hàng thương mại cổ phần điều chỉnh lãi suất huy động VND lên cao nhất tới 20%/năm, song mức lãi suất này chỉ tồn tại trong 1-2 ngày sau đó phải chủ động điều chỉnh xuống.